Zapraszamy na fascynującą dyskusję z udziałem dr hab. Adama Burakowskiego, prof. PAN,autora licznych publikacji poświęconych współczesnej historii Rumunii oraz badacza dr Daniela Filipa-Afloarei, który został niedawno wyróżniony przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych za książkę „Burzliwa dekada. Rumunia a kryzys reżimu komunistycznego w Polsce w latach 80.”
Spotkanie odbędzie się w Domu Spotkań z Historią w Warszawie 19 czerwca o godz. 18.00. Wstęp wolny!
Okres komunistyczny postrzegany jest jako zerwanie tradycyjnej współpracy polsko-rumuńskiej, na którą wpływ miała kontrola radziecka. Ten ideologiczny cień nie zawsze był tak silny, a jego intensywność zależała też od zmian w sytuacji międzynarodowej. Ostatnia dekada komunizmu charakteryzowała się przyspieszonym rozpadaniem się bloku komunistycznego, któremu towarzyszył poważny kryzys gospodarczy i liczne problemy społeczne. W tej sytuacji kraje komunistyczne musiały ściślej współpracować, nawet jeśli nie łączyło ich zbyt wiele wspólnego na płaszczyźnie politycznej, a Rumunia i Polska nie były tu wyjątkiem. Kryzys zadłużenia państwowego i presja gospodarcza ze strony Zachodu zbliżyły te dwa kraje do siebie, mimo że dążyłyonedo różnych celów w polityce zagranicznej. Z jednej strony powstanie Ruchu Solidarność i wprowadzenie stanu wojennego w Polsce, a z drugiej strony nasilenie kultu Nicolae Ceaușescu oraz jego decyzja o spłaceniu całego długu zagranicznego były jednymi z czynników, które w latach 80. ożywiły współpracę polsko-rumuńską, zbliżającdo siebie oba kraje.
Biorąc pod uwagę ciągłe kryzysy, z jakimi borykały sięPolska i Rumunia w XX wieku, nasza dyskusja będzie próbą odpowiedzi na następujące pytania: jak rozwijały się stosunki dwustronne w ostatniej dekadzie komunizmu? Dlaczego oba kraje popadły w coraz bardziej krwawe dyktatury? Jak rozwijała się współpraca między Nicolae Ceaușescu a generałem Jaruzelskim? Jak obaj przywódcy odnosili się do reform Gorbaczowa? Jakie przyczyny doprowadziły do różnych przemian w 1989 roku? Czy rumuński komunizm różnił się od polskiego?
Dr hab. prof. PAN Adam Burakowski,ur. 1977 – Instytut Studiów Politycznych PAN, politolog, były Ambasador RP w Indiach i RPA. Specjalista od Europy Środkowo-Wschodniej, w szczególności Rumunii, Azji Południowej i Południa Afryki. Absolwent Historii UW i Studiów Wschodnich UW. W 2007 r. obronił doktorat, a w 2015 r. habilitował się w macierzystym Instytucie Studiów Politycznych PAN. W latach 2006-2017 pracował w Polskim Radiu na różnych stanowiskach dotyczących współpracy międzynarodowej, w tym był koordynatorem projektu Euranet finansowanego przez Komisję Europejską. Współpracował z Woodrow Wilson International Center for Scholars w Waszyngtonie oraz z wieloma uniwersytetami w Europie Środkowo-Wschodniej i w Indiach. W latach 2017-2023 był Ambasadorem RP w Indiach (z akredytacją m.in. na Afganistan), zaś w latach 2023-2024 był Ambasadorem RP w RPA. Autor i współautor publikacji poświęconych Rumunii, w tym książek o systemie politycznym współczesnej Rumunii, dyktaturze Nicolae Ceaușescu oraz dziejach Rumunii po 1989 roku: „Geniusz Karpat. Dyktatura Nicolae Ceauşescu 1965–1989” (Wydawnictwo TRIO, 2008); „1989 – Jesień Narodów” (współautorzy: Aleksander Gubrynowicz, Paweł Ukielski, Wydawnictwo ISP PAN, Collegium Civitas, Wydawnictwo TRIO, 20029); „Kraj smutny, pełen humoru. Dzieje Rumunii po 1989 roku” (współautor: Marius Stan, Wydawnictwo TRIO, 2012); „System polityczny współczesnej Rumunii” (Wydawnictwo ISP PAN, Ośrodek Myśli Politycznej, 2014). Autor wielu książek i innych publikacji na temat Europy Środkowo-Wschodniej oraz Azji Południowej.
drDaniel Filip-Afloarei jest ekspertem w Instytucie Badań nad Zbrodniami Komunizmu i Pamięcią Rumuńskiego Wygnania. Od października 2025 roku jest stypendystą programu NAWA Polonista w Instytucie Historii im. Tadeusza Manteuffela Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Od lipca 2026 r. będzie stypendystą programu dla młodych naukowców w ICUB (Instytut Badań Uniwersytetu w Bukareszcie). Jego główne zainteresowania badawcze to historia stosunków rumuńsko-polskich w czasach komunizmu, historia stosunków międzynarodowych w okresie zimnej wojny, a także relacje Rumunii z RWPG i Układem Warszawskim. Jest autorem książki „Un deceniu zbuciumat. România și criza regimului comunist din Polonia în anii ’80” / „Burzliwa dekada. Rumunia a kryzys reżimu komunistycznego w Polsce w latach 80.” (2023), która w 2025 roku została wyróżniona przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej nagrodą za najlepszą książkę historyczną wydaną w języku obcym.