5 lutego, godz. 18.00
Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN w Lublinie, Sala Czarna
ul. Grodzka 21, Lublin
Rumuński Instytut Kultury w Warszawie wraz z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatr NN i Instytutem Europy Środkowej w Lublinie zapraszają 5 lutego o godz. 18:00 na spotkanie z rumuńskim historykiem i reżyserem filmów dokumentalnych Adrianem Cioflâncă poświęcone ciemnej karcie historii 1941 roku – buntowi legionistów Żelaznej Gwardii i pogromowi w Bukareszcie.
Wydarzenie obejmuje premierę 30-minutowego filmu dokumentalnego pt. „Rebelia legionistów i Pogrom”, zawierającego archiwalne nagrania z 1941 roku. Film został zrealizowany przez Adriana Cioflâncă i Teodorę Drăgoi oraz wyprodukowany przez Telewizję Rumuńską, Departament Innych Mniejszości, producent: Boris Velimirovici.
Projekcja będzie opatrzona polskimi napisami.
Spotkanie stanowi wyjątkową okazję do pogłębienia wiedzy o europejskim wymiarze antyżydowskiej przemocy podczas II wojny światowej. Szerszy kontekst działań eksterminacyjnych i przemocy antysemickiej w państwach sojuszniczych III Rzeszy pozostaje stosunkowo mało znany opinii publicznej. Obecność Adriana Cioflâncă w Lublinie pozwoli nie tylko zaprezentować wyniki rumuńskich badań, lecz także przeprowadzić dyskusję porównawczą na temat archiwów, świadectw, przedstawień wizualnych i odpowiedzialności historycznej.
Spotkanie poprowadzi Łukasz Krzyżanowski.
Adrian Cioflâncă jest historykiem, specjalizującym się w historii antysemityzmu i Holokaustu. Obecnie pełni funkcję dyrektora Centrum Badań Historii Żydów w Rumunii im. Wilhelma Fildermana. Członek Kolegium Narodowej Rady do Badania Archiwów Służb Bezpieczeństwa. Jest zaznajomiony z archiwami w Rumunii, Izraelu i Stanach Zjednoczonych, dotyczącymi antysemityzmu w XIX–XX wieku oraz Holokaustu w Europie. Wykorzystuje materiały dokumentalne i fotograficzne do badań naukowych, artykułów popularyzatorskich (na stronach www.scena9.ro i www.revista22.ro) oraz filmów dokumentalnych. Zrealizował kilka krótkometrażowych filmów o Holokauście dla Telewizji Rumuńskiej i wyreżyserował, wraz z Radu Jude, dwa filmy dokumentalne – Wyjazd pociągów ze stacji (Ieșirea trenurilor din gară), 2020, oraz Wspomnienia z Frontu Wschodniego (Amintiri de pe Frontul de Est), 2022.
Adrian Cioflâncă prowadził również prace terenowe, przyczyniając się do identyfikacji kilku masowych grobów i miejsc pamięci Zagłady. W 2004 roku był członkiem Międzynarodowej Komisji do Badania Holokaustu w Rumunii (2003–2004), przyczyniając się do napisaniaRaportu końcowego Komisji, na podstawie którego państwo rumuńskie wzięło odpowiedzialność za udział w Holokauście. Od 2005 roku jest członkiem delegacji Rumunii w International Holocaust Remembrance Alliance. Był stypendystą Tziporah Wiesel w United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie (2009). Współredagował osiem tomów; ostatni z nich:Mowa i przemoc antysemicka w nowoczesnej Rumunii, numer tematyczny „Revue d’Histoire des Juifs de Roumanie”, nr 4-5 (20-21), 2019–2020, Hasefer, Bukareszt, 2020. Publikował liczne artykuły naukowe w dziedzinach takich jak historia Holokaustu, historia komunizmu, przemoc polityczna, historia kultury oraz teoria historii.
dr Łukasz Krzyżanowski - historyk i socjolog, kieruje Zespołem Historia w Przestrzeni Publicznej w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie. Doktor nauk społecznych (Uniwersytet Warszawski, 2015), uczeń prof. Marcina Kuli. Adiunkt w Zakładzie Historii XX wieku na Wydziale Historii UW oraz Claims Conference University Partnership in Holocaust Studies Lecturer. Naukowiec wizytujący: University of Oxford (2012, 2013, 2014-2015), Yad Vashem (2015), École des Hautes Études en Sciences Sociales (2024, 2025). Postdoc na Universität Berlin (2016-2018, POINT 2016 Exzellenzinitiative, Marie Curie Program), adiunkt w IFiS PAN (2018-2021), adjunct professor na Wydziale Historii University of Ottawa (2021-2024). Współtwórca projektu „Masowe groby ofiar Zagłady” w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie (2023-2024). Jego monografia Dom, którego nie było. Powroty ocalałych do powojennego miasta (Czarne 2016, 2018) otrzymała Nagrodę Klio oraz Nagrodę Literacką Miasta Radomia. Angielska edycja pod tytułem Ghost Citizens: Jewish Return to a Postwar City (tłum. Madeline G. Levine) ukazała się w 2020 roku nakładem Harvard University Press i otrzymała Sybil Halpern Milton Memorial Book Prize przyznawaną przez German Studies Association (2021). Zainteresowania badawcze: historia społeczna II wojny światowej, historia Holokaustu i okupacji niemieckiej w Polsce, życie codzienne w czasie Zagłady i tuż po niej.
Zdjęcie:
