Z okazji Międzynarodowego Dnia Tłumacza Rumuński Instytut Kultury w Warszawie bierze udział w programie EUNIC „Języki Jednoczą”, organizując 25 września w Warszawie dwa wydarzenia: spotkanie autorskie z pisarką Ralucą Nagy w ramach Big Book Festival oraz lekcję przekładu w warszawskim liceum, którą poprowadzi tłumaczka literatury rumuńskiej Olga Bartosiewicz-Nikolaev.
DIAGNOZA ŻYCIA
JAK JĘZYK ZMIENIA NASZĄ PERCEPCJĘ
RALUCA NAGY I ALEKSANDRA ZBROJA
piątek, 25.09.2026, godz. 18.00
Big Book Cafe MDM (ul. Koszykowa
34/50)
Kim jesteśmy, gdy ciągle zmieniamy miejsce, otoczenie, bliskich, a także język, którym opisujemy swoje doświadczenia? A jeśli do tego wszystkiego otrzymujemy medyczną diagnozę, która wszystko w nas przemeblowuje? Młodość przeżywana wśród zmian, na emigracji, a do tego życie z chorobą zmusza do zrewidowania sposobu odczuwania siebie i świata. Język staje się narzędziem definiowania swojej tożsamości na nowo, bo do tamtej już nie da się wrócić.
O tym opowiada „Teo od 16 do 18”, pierwsza przetłumaczona na język polski powieść rumuńskiej antropolożki i pisarki Raluki Nagy (Wyd. Pauza, 2025, przekład Olga Bartosiewicz-Nikolaev). Tytuł książki nawiązuje do słynnego filmu Agnès Vardy z 1962 roku „Cléo od 5 do 7”. Raluca Nagy napisała powieść o chorobie, która wywraca życie młodej kobiety – Teo dowiaduje się, że ma raka szyjki macicy wywołanego wirusem HPV. Powieść Nagy to radykalny eksperyment formalny: książka wielojęzyczna, wielogatunkowa, pełna gier słownych, różnych czcionek i pustych miejsc. To feministyczna reinterpretacja Biblii, w której apostołowie pojawiają się jako współcześni mężczyźni, a losy bohaterki splatają się z historią Jezusa.
Z autorką rozmawia Aleksandra Zbroja, pisząca m.in. także o chorobach i uzależnieniu.
Spotkanie z tłumaczeniem z języka rumuńskiego [Olga Bartosiewicz-Nikolaev]
Wstęp wolny
Transmisja on-line na żywo
Po spotkaniu autorki podpisują książki.
Organizatorzy: Big Book
Festival, Rumuński Instytut Kultury, Wydawnictwo Pauza
Wsparcia udzieliły Nagroda
Literacka Unii Europejskiej (EUPL) i Unia Europejska.
Raluca Nagy – antropolożka i pisarka. Urodziła się w Rumunii, mieszka w Azji. Studiowała ekonomię, antropologię i socjologię. Oprócz prac naukowych od 2005 r. publikuje również teksty popularyzujące antropologię, eseje i opowiadania w magazynach kulturalnych w Rumunii. Jej pierwsza powieść, „Un cal într-o mare de lebede” (Koń w morzu łabędzi), wydana w 2018 r., zdobyła dwie rumuńskie nagrody za debiut. Druga powieść, „Teo de la 16 la 18” z 2021 r. zdobyła liczne nominacje do nagród w Rumunii. Autorka reprezentowała też kraj w finale konkursu o Nagrodę Literacką Unii Europejskiej w 2022 r.
Aleksandra Zbroja – pisarka, dziennikarka. Absolwentka historii sztuki i Polskiej Szkoły Reportażu. Pisze reportaże i felietony. W 2019 r. wspólnie z Agnieszką Pajączkowską wydała książkę „A co wyście myślały. Spotkania z kobietami z mazowieckich wsi”. W 2021 r. ukazał się jej „Mireczek” – opowieść o alkoholizmie ojca, a szerzej: o dojmującej pustce po nieobecnych w dzieciństwie rodzicach. Książka przyniosła jej nominację do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza oraz do Nagrody Literackiej „Nike”. Jej najnowsza powieść „Muszę Ci coś powiedzieć” o dziewczynie zarażonej wirusem HIV miała premierę na Big Book Festival 2025.
Drugim elementem projektu „Dzień Tłumacza” będą „lekcje” prowadzone w warszawskich liceach przez profesjonalnych tłumaczy literatur europejskich.
RIK Warszawa zaprosił tłumaczkę Olgę Bartosiewicz-Nikolaev do poprowadzenia 25 września otwartej lekcji poświęconej jej pracy nad przekładem literatury rumuńskiej na język polski. Liceum, które będzie gospodarzem spotkania, zostanie ogłoszone w późniejszym terminie, we współpracy ze Stowarzyszeniem Tłumaczy Literatury.
Olga Bartosiewicz-Nikolaev – doktorka literaturoznawstwa, romanistka, rumunistka, tłumaczka oraz adiunktka w Instytucie Filologii Romańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Laureatka translatorskiej Nagrody „Literatury na Świecie” za przekład powieści Żołnierze. Opowieść z Ferentari Adriana Schiopa. Autorka przekładów książek m.in. Lavinii Braniște, Raluki Nagy i Doiny Lungu. W latach 2019-2023 uczestniczyła w międzynarodowym projekcie dla tłumaczy i pisarzy CELA, od 2024 roku pełni w nim rolę mentorki. W swojej pracy badawczej zajmuje się literaturą i kulturą rumuńską XX i XXI wieku oraz recepcją przekładów literatury rumuńskiej w Polsce.
