Ana Blandiana jest tegoroczną laureatką Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta, przyznawanej przez Fundację Herberta żyjącemu autorowi za całokształt twórczości. Ceremonia wręczenia nagrody odbędzie się w Bibliotece Narodowej w Warszawie 27 maja.
Ana Blandiana przyjęła wiadomość o tej nowej nagrodzie ze szczególnym wzruszeniem:
To nie pierwszy raz, gdy otrzymuję nagrodę – nie jest to też pierwsze polskie wyróżnienie – ale po raz pierwszy zdarza mi się, że ta nagroda jest poświęcona pamięci poety, w dodatku poety, który jest mi bliski przezpowinowactwo losu.Dzieli nas więcej niż jedno pokolenie; Zbigniew Herbert wspiął się na Golgotę walki z cenzurą przede mną i być może po dużo bardziej stromym zboczu, ale estetyczne mechanizmy oporu były takie same, podobnie jak formy represji, które nie zdołały nas złamać. Emocja towarzysząca otrzymaniu tej nagrody wiąże się dla mnie nie tylko z poezją, lecz także z historią.
Nagroda, której towarzyszy statuetka „Podpis Herberta”, jest przyznawana przez Fundację Herberta od 2013 roku i ma na celu uhonorowanie osiągnięć artystycznych i intelektualnych, które nawiązują do świata wartości, wokół których grawitowała twórczość Zbigniewa Herberta.
Jego poezję zaczęto tłumaczyć w Rumunii jużw 1976 roku, a najnowszy zbiórwierszy– „ Labirint cu pereții sparți” –opracował i przełożył Constantin Geambașu (Wydawnictwo Tracus Arte, 2018). Otwiera go przedmowa autorstwa Any Blandiany, która tak podsumowuje twórczość Herberta:
Poezja Z. Herberta, labirynt metafor, symboli, parabol, uwypukliła w znacznej mierze wartość polskiej i europejskiej tradycji lirycznej, wzbogaciła ją poprzez nieustanny wysiłek reinterpretacji, pozostawiła po sobie odrębny ślad twórczy, będąc nie tylko eksponentem dziedzictwa kulturowego, lecz przede wszystkim posłańcem silnie zaangażowanym w konsekwentne dążenie do rozgraniczenia Dobra od Zła we współczesnym świecie, nawet wtedy, gdy oblicze Zła jest słabo dostrzegalne.
Zapadawe mniecisza– trzeci tom poetki przełożony na język polski
Fundacja Herberta wspiera teżpublikację dwujęzycznego tomiku wierszy Any Blandiany „Zapada we mnie cisza”. Polskie wydanie ukaże się nakładem Wydawnictwa Pogranicze w tłumaczeniu Joanny Kornaś-Warwas, pod redakcją poety, tłumacza i krytyka literackiego Jakuba Kornhausera.
To już trzeci zbiór poezji Any Blandiany przetłumaczony na język polski. Poprzedziły go „Pięta achillesowa i inne wiersze”(tłum. Zbigniew Schuperski, Wydawnictwo Literackie, 1982) oraz „Moja ojczyzna A4” (Wydawnictwo Słowo obraz / terytoria, 2016). Za ten drugi tom, razem z poetką, nagrodę „Europejski Poeta Wolności” otrzymała również tłumaczka Joanna Kornaś-Warwas. Z biegiem czasu wiersze Any Blandiany ukazywały się w polskim tłumaczeniu również w tomach zbiorowych – „Antologia poezji rumuńskiej” (PIW, 1989) – oraz w numerach tematycznych czasopisma „Literatura na świecie”(1984, 1998).
28 maja o godzinie 19.00 Ana Blandiana weźmie udział w premierze nowego tomiku w Centrum Koneser wWarszawie, przy wsparciu Rumuńskiego Instytutu Kultury.
Ana Blandiana urodziła się 25 marca 1942 roku w Timiszoarze. Jest pisarką zaangażowaną w walkę o wolność obywatelską w Rumunii. Zadebiutowała w 1959 roku na łamach dziennika „Tribuna”. W 1967 roku ukończyła filologię na Uniwersytecie w Klużu. Przed rewolucją 1989 roku była słynną dysydentką i obrończynią praw człowieka; miała odwagę sprzeciwiać się bezpośrednio Ceauşescu w oświadczeniach publicznych i wywiadach dla Radia Wolna Europa i prasy zagranicznej. W związku z jej zaangażowaniem politycznym jej twórczość była zakazana w Rumunii w latach 1959-1964, 1985 i 1988-1989. W grudniu 1989 roku Blandiana uczestniczyła w udanym powstaniu przeciwko reżimowi Nicolae Ceaușescu. Weszła w skład Tymczasowej Rady Frontu Ocalenia Narodowego, jednak złożyła rezygnację 29 stycznia 1990r. na znak protestu przeciwko przejęciu rewolucji rumuńskiej przez siły antydemokratyczne. Była jednym z inicjatorów Sojuszu Obywatelskiego (któremu przewodniczyła w latach 1991 i 2001) i Fundacji Akademii Obywatelskiej, którą prowadzi do dziś. Wraz z mężem Romulusem Rusanem zainicjowała i stworzyła pod egidą Rady Europy, w dawnym więzieniu w Sighet, Miejsce Pamięci Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu z ośrodkiem badawczym (Memorialul Victimelor Comunismului şi al Rezistenţei), gdzie co roku są organizowane konferencje, sesje naukowe i wystawy na temat zjawisk totalitarnych. Jest autorką 25 tomików wierszy. Tematyka jej poezji obejmuje kwestie egzystencjalne, duchowe i zmysłowe aż po społeczno-polityczne komentarze dotyczące spraw kobiet. Oprócz poezji, dzięki której jest najbardziej znana, wydała kilka powieści oraz tomów krytyki politycznej i społecznej. Twórczość Blandiany została przetłumaczona na co najmniej 24 języki, co czyni ją jedną z najbardziej rozpoznawalnych współczesnych poetek rumuńskich. W 2016 roku, Ana Blandiana otrzymała nagrodę „Europejski Poeta Wolności” w Gdańsku za tom wierszy Moja ojczyzna A4 (przekład Joanna Kornaś-Warwas).